Pluriforme samenleving

Culturele veranderingen

Nederlandse samenleving vroeger

Tot ongeveer 1960 kenmerken van de Nederlandse samenleving:

nederland-jaren-60
– Weinig sociale mobiliteit: grote sociaaleconomische afstand tussen de klasse. Het was lastig door te stromen naar de hogere klassen. VB: kind van een arbeider kan geen dokter of een andere hoge functie uitvoeren.
– Gezinsgerichte samenleving: gezinnen waren de norm/hoeksteen van de samenleving. Er was binnen de gezinnen sprake van een strikte taakverdeling. Tot 1956 waren gehuwde vrouwen zelfs handelingsonbekwaam: ze mochten zonder toestemming van hun man of vader geen overeenkomst sluiten zoals het openen van een bankrekening of kopen van een huis. Individuele mensen waren minder belangrijk dan het collectief samenzijn. Er was weinig ruimte voor persoonlijke ontplooiing.
– Strikte hiërarchische verhoudingen tussen mensen. Verschillen in rang en stand werden algemeen geaccepteerd en er was duidelijke onderscheiding in gehoorzaamheid/leidinggevende positie ten overstaande van de werknemer. De sociale scheidslijnen waren dus scherp: arbeiders namen niet alleen hun pet af voor de fabrieksdirecteur maar ook voor de pastoor etc.

– Verzuild land:

download

Waarin het maatschappelijk leven bepaald werd door geloofs -en levensovertuigingen. Groepen mensen hadden een eigen “zuil” waarbij er bijvoorbeeld eigen sportverenigingen, vakbonden, scholen waren. Maatschappelijke organisaties waren op religieuze gronden gevestigd. Sommige niet-gelovigen vonden een vergelijkbare verbinding bij een sociaaldemocratie. Het was niet de bedoeling dat mensen buiten hun eigen zuil actief waren en contact hadden met andere zuilen.

Nederlandse samenleving nu
De jaren 60 waren bekend als de jaren van de sociale en culturele revolutie. VB: studenten bezetten universiteiten, drugs gebruik, discussies over voorbehoedsmiddelen.

Na 1960:
– Nieuwe verhoudingen
Nederland werd een consumptiemaatschappij: een samenleving waarin het bedrijfsleven zich sterk richt op het produceren van aantrekkelijke luxegoederen. Door stijgende lonen en afnemende woningnood → toename welvaart → grotere sociale mobiliteit (=mogelijkheid een andere maatschappelijke positie in te nemen) en opleidingsniveau nemen toe → grotere mondigheid (= mensen spreken zich meer uit over bepaalde zaken, verzetten zich) → afname autoriteit en gezag → gezaghebbers hebben minder kans om mensen te beïnvloeden → sociale controle neemt af → ideaal “vrijheid, blijheid” sloeg om in onverschilligheid en afzijdigheid, waarbij de zorg voor familie minder vanzelfsprekend werd en het besef voor normen en waarden afnam.
– Meer aandacht voor het individu
Meer kans op individuele ontplooiing en ideaal: individu i.p.v. de massa. Er werd ook vaker gekozen voor allerlei nieuwe samenlevingsvormen. Door uitkeringen had men een groter eigen inkomen en was minder afhankelijk van ouders. De keuze werd dus mogelijk gemaakt door de gestegen welvaart en de verzorgingsstaat.
– Emancipatie
emancipatie

Oorzaken: hoger opleidingsniveau, eigen inkomen.
Gevolg: feministische groepen (=beweging die ernaar streeft dat vrouwen dezelfde rechten en mogelijkheden als mannen krijgen). Vrouwen eisten gelijk loon voor gelijk werk, zelfbeschikkingsrecht over eigen lichaam. Korting van de arbeidstijd, betere kinderopvang, taakverdeling binnenshuis moest beter. Daardoor is Abortus o.a. uit het WvS gehaald.
Homoseksuelen en andere minderheidsgroepen streefden ook naar gelijke rechten en met succes. Ze hebben nu dezelfde rechten als heteroseksuele stellen en mogen zelfs met elkaar trouwen.

– Ontkerkelijking en ontzuiling
Door de ontkerkelijking kwam er een einde aan de verzuiling. Ontzuiling: mensen gaan buiten hun eigen zuil kijken d.m.v. nieuw massamedium (TV). Op de tv konden mensen zien dat andere zuilen helemaal niet ‘anders’ of ‘slecht ‘ waren en groeiden zo naar elkaar toe; de scheidslijnen tussen de zuilen verdwenen → secularisatie: proces waarbij het maatschappelijk leven zich steeds meer gescheiden ontwikkelt van de kerk en het geloof, verwereldlijking.
– Opkomst jongerenculturen
hippies

Welvaartsgroei jaren 50 → geen loon afstaan aan de ouders → jongeren kregen meer geld te besteden → ontstaan jongerencultuur: vetkuiven, wijde jurken, petticoats → later ontstonden: hippies, provo’s en krakers die zich verzetten tegen de openbare orde. De huidige jongerenculturen zijn gerelateerd aan kleding en muziekstijlen. De eigen groep bood een soort geborgenheid die door eerdere generaties in het gezin werd gevonden. Zo ontstond de “peergroup”: een groep mensen in dezelfde leeftijdscategorie met overeenkomstige belangstellingen en levensstijl. Deze groepen hebben invloed op de psychische en sociale ontwikkeling van jongeren, vooral in de pubertijd.

– Diversificatie media-aanbod
Tot de jaren 60 regelde en bewaakte de overheid via de omroepwet de zendtijd op radio en televisie. Elke zuil had een eigen omroep met programma’s die sterk op de eigen ideeën wereld en identiteit waren gericht → jaren 60 en 70 “piratenzenders” die uitzenden via de territoriale wateren (vallen buiten de omroepwet) → doordat in jaren 80 in Luxemburg commerciële stations op Nederland gerichte radio en TV begonnen uit te zenden, kwam er in 1989 een einde aan oude het omroepstelsel. Zo konden er commerciële zenders ontstaan naast de oudere publieke omroepen. De mogelijkheden van internet brachten de diversificatie van de media in een stroomversnelling.

Globalisering
De globalisering werd mogelijk gemaakt door o.a. (oorzaken):

  1. Mogelijkheden voor wereldwijde communicatie.
  2. Makkelijk reizen over alle continenten.
  3. De komst van groepen gastarbeiders naar ons land leidde tot globalisering van de arbeidsmarkt.

Gevolg van globalisering/Oorzaak van internationalisering van culturen: Tegenwoordig studeren en werken mensen vaker in het buitenland. De culturele globalisering heeft ertoe geleid dat de nationale dominante culturen zijn verbreed en in betekenis afnemen.

Praktische toepassing: Vrouwen Emancipatie

download (1)
Jarenlang hebben vrouwen gestreden om hun maatschappelijke positie te verbeteren. In deze paragraaf wordt er kort aandacht aan besteed, daarom wil ik hier wat verdieping in aanbrengen. Op deze site hebben wij een mooie tijdlijn gemaakt, waarin veel belangrijke gebeurtenissen zijn opgenomen. Je kunt de vrouwen emancipatie onderverdelen in een aantal periodes:

Vroeger
– Eerste Feministische Golf.
Doelen van deze feministische beweging waren voornamelijk vrouwenkiesrecht en toelating van vrouwen tot het hogere onderwijs. Een aantal vrouwen die in deze periode erg actief waren zijn Aletta Jacobs en Anna Maria van Schurman. Voor exacte gebeurtenissen verwijs ik naar de tijdlijn.

– Tweede feministische golf
In de jaren zestig, zeventig en tachtig van de twintigste eeuw beleefde het feminisme een tweede opleving. Onder vrouwen ontstond steeds meer de neiging om zichzelf te ontplooien en de drang om mee te doen in de maatschappij. Er werden veel feministische groeperingen opgericht onder andere Dolle Mina. De tweede feministische golf had meerdere doelen. Sommige feministen wilden deelname van vrouwen aan het arbeidsproces vergroten en een ander doel was seksuele vrijheid en daarbij seksueel geweld en vrouwenmishandeling uitbannen. Ook het recht op abortus was belangrijk.

– Derde feministische golf
Vanaf de jaren negentig van de twintigste eeuw kwamen er stromingen op die zich benoemden tot derde feministische golf. Binnen deze stroming wordt de focus gelegd op zelfontplooiing.

Nu

images (2)
Tegenwoordig zijn de meningen over vrouwen emancipatie verschillend. Sommige mensen vinden dat de emancipatie voltooid is, maar anderen vinden van niet.
Mevrouw Bussemaker (Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) zei het volgende: “Vrouwenemancipatie in Nederland loopt ver achter in vergelijking met andere Europese landen. Nog altijd worden de topfuncties gedomineerd door mannen.”
Na dit even nagezocht te hebben, blijkt dus dat 11% van de topfuncties in handen van vrouwen is. Dat betekent dus dat 89% van de topfuncties door mannen wordt uitgeoefend.
Een opmerkelijk verschil. Ook komt het vaak voor dat in Marokkaanse gezinnen in Nederland weinig sprake is van vrouwenemancipatie. Dus wij zijn het er niet mee eens dat vrouwenemancipatie volledig in de Nederlandse samenleving is doorgevoerd. Ondanks de emancipatiemaatregelen zoals het algemeen kiesrecht en het recht om een universitaire opleiding te mogen doen, is het nog niet helemaal doorgevoerd.

Voorbeeld

download (2)
In dit voorbeeld is er geen sprake van emancipatie, als het aan de man ligt. De vrouw doet huishoudelijke klussen. Natuurlijk is het een hele andere tijd dan vroeger, maar het geeft wel een beeld weer van wat vrouwen onder andere vroeger deden. Ze werkten toen  veelal niet buitenshuis.

Enkele krantenartikelen
– Emacipatie stil door crisis
– Overheid is dubbelhartig in emancipatiebeleid

Tijdlijn
Neem vooral eens een kijkje op onze tijdlijn. Enkele belangrijke gebeurtenissen zijn hier chronologisch geordend!

Vragen of opmerkingen? Plaats hieronder een reactie.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: